સહકારી સંસ્થાઓના ઓડિટરની નિમણૂકના નિયમ બદલાયા, કેન્દ્ર સરકારનો મહત્ત્વનો નિર્ણય | central registrar multi state cooperative society auditor appointment new rules
Central Registrar of Cooperative Societies: કેન્દ્રીય સહકાર મંત્રાલય હેઠળના સેન્ટ્રલ રજિસ્ટ્રાર ઓફ કો-ઓપરેટિવ સોસાયટીઝે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે ઓડિટર્સની નવી અને સુધારેલી પેનલ જાહેર કરી છે. આ નવો આદેશ અગાઉની તમામ પેનલોનું સ્થાન લેશે અને સહકારી સંસ્થાઓના વૈધાનિક (Statutory) તેમજ કોન્કરન્ટ ઓડિટ માટેના ધોરણો નક્કી કરશે.
કૌભાંડી ઓડિટરો માટે દરવાજા બંધ
આ સુધારામાં સૌથી મહત્વનો નિર્ણય એ લેવામાં આવ્યો છે કે, છેલ્લા દસ વર્ષમાં કોઈપણ પ્રકારની છેતરપિંડીના ગુનામાં દોષિત ઠરેલા ઓડિટર હવે સહકારી સંસ્થાઓમાં નિમણૂક મેળવી શકશે નહીં. આ કડક જોગવાઈથી સહકારી ક્ષેત્રમાં નાણાકીય શિસ્ત જળવાઈ રહેશે.
નિમણૂકની પ્રક્રિયામાં ભૌગોલિક છૂટછાટ
અગાઉના નિયમ મુજબ, સોસાયટીઓએ પોતાની મુખ્ય કચેરી જે જિલ્લામાં હોય ત્યાંથી જ ઓડિટરની પસંદગી કરવી પડતી હતી. પરંતુ નવા નિયમો અનુસાર, હવે મલ્ટી-સ્ટેટ કો-ઓપરેટિવ સોસાયટીઓ જે રાજ્યમાં તેમની હેડ ઓફિસ હોય, તે રાજ્યના કોઈપણ જિલ્લામાંથી ઓડિટર પસંદ કરી શકશે. આનાથી વ્યાવસાયિકોનો વ્યાપ વધશે અને ઓડિટની ગુણવત્તામાં સુધારો આવશે.
ડિજિટલ પાલન અને ફરજિયાત જાણકારી
નવા નિયમો મુજબ, તમામ મલ્ટી-સ્ટેટ કો-ઓપરેટિવ સોસાયટીઓએ ઓડિટરની નિમણૂક કર્યાના એક મહિનાની અંદર તેની વિગતો સેન્ટ્રલ રજિસ્ટ્રારના પોર્ટલ પર આપવી ફરજિયાત છે. આ ડિજિટલ પ્રક્રિયાને કારણે દેખરેખ વધુ મજબૂત બનશે.
ઓડિટરની પાત્રતાના કડક ધોરણો
મંત્રાલયે ઓડિટરની સ્વતંત્રતા જાળવવા માટે કેટલાક કડક માપદંડો નક્કી કર્યા છે. જો કોઈ ઓડિટર કે તેના સંબંધીનો સોસાયટી અથવા તેની પેટાકંપની સાથે નાણાકીય હિત કે વ્યવસાયિક સંબંધ હોય તો તેઓ ગેરલાયક ઠરશે. સોસાયટીમાં શેરહોલ્ડિંગ ધરાવતા કે બાકી લોન ધરાવતા ઓડિટરો પણ નિમણૂક માટે પાત્ર રહેશે નહીં.
પેનલની સ્થિતિ
બેંકો સિવાયની સોસાયટીઓ માટે 9248 ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ ફર્મ્સની પેનલ જાહેર કરાઈ છે. કોન્કરન્ટ ઓડિટ માટે 33,375 ફર્મ્સની મોટી પેનલ તૈયાર છે. મલ્ટી-સ્ટેટ કો-ઓપરેટિવ બેંકોનું ઓડિટ RBI પાસે નોંધાયેલા ઓડિટરો દ્વારા જ કરવામાં આવશે. આ સુધારાઓ ભારતના સહકારી ક્ષેત્રને વધુ વ્યાવસાયિક અને મજબૂત બનાવવા તરફનું એક નિર્ણાયક પગલું છે.
