સ્ક્રીન ટાઇમની જગ્યાએ નેચર ટાઇમઃ વેકેશનમાં વિદ્યાર્થીઓને અપાતું પર્યાવરણલક્ષી શિક્ષણ | Nature time instead of screen time: Environmental education for students during vacation
નેચર એન્ડ એડવેન્ચર ક્લબની પહેલથી 5000 બાળકો પ્રવૃત્તિમય બન્યાં : વૃક્ષોના નામ, ઓષધીય ઉપયોગ, પક્ષીના માળા અને તેની બનાવટ, બીજ સંગ્રહની પદ્ધતિ સહિતની જ્ઞાનસભર તાલીમ
રાજકોટ, : વેકેશનમાં બાળકોને પર્યાવરણીય જ્ઞાાન આપવા માટે રાજકોટની નેચર એન્ડ એડવેન્ચર ક્લબ છેલ્લા પાંચ વર્ષથી કાર્યરત છે. વહેલી સવાર કુદરતના ખોળે રમતાં રમતાં 9થી 12 વર્ષના બાળકોને વનસ્પતિ, પક્ષી, ઋતુ અને બીજની સમજ સાથે વૃક્ષઉછેર તેમજ સાફ-સફાઇ જેવી વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ કરાવવામાં આવે છે.
આ અંગે સુરેજા જણાવે છે કે,’અમે અમારી ક્લબ પ્રવૃત્તિઓ માટે શરૂ કરી હતી. અમે પહેલેથી જ પ્રકૃતિની નજીક રહ્યાં હોવાથી મોટાભાગની વનસ્પતિઓ, પશુ-પક્ષીઓ તેમના માળા, ઔષધિઓ અને બીજ સંગ્રહ જેવી બાબતોથી પરીચીત હતા. અમે એકવાર નવી પેઢીની અજ્ઞાાનતાનો અનુભવ કર્યો, જેમાં યુવાનો ગરમાળો, સીસમ, વડ, પીપળા જેવા પારંપારીક વૃક્ષો અને પશુ-પક્ષીઓથી અજાણ હતાં. નવી પેઢીનો પર્યાવરણીય દ્રષ્ટિકોણ વિકસાવવા ૫ વર્ષ પહેલા અમે ‘પર્યાવરણની પાઠશાળા’ની શરૂઆત કરી. અમે 11 વર્ષ પહેલા ઓક્સિજન પાર્કમાં મિયાવાકી જંગલ વિકસાવ્યું હતું. વેકેશનના રવિવારમાં બાળકોને વ્હેલી સવારે મિયાવાકી જંગલમાં લઇ પ્રકૃત્તિના તત્ત્વોનો પરીચય કરાવીએ. વૃક્ષની ઓળખ, વનસ્પતિના બીજ અને તેના પ્રકારો, ઔષધિય પદ્ધતિઓ, પક્ષીઓના નામ, તેમની ખાસીયત અને માળા બનાવવાની પદ્ધતિ, બીજનું એકત્રીકરણ અને સંગ્રહ, વૃક્ષારોપણ અને ઉછેર જેવી નાની પણ મહત્વની બાબતો જીણવટપૂર્વક શીખવીએ છીએ. પ્રકૃતિના સાનિધ્યમાં રહેવાથી પર્યાવરણ પ્રત્યે માન-આદર કેળવાય છે. તેઓ ભવિષ્યની પર્યાવરણીય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાઇને કુદરતી સ્થળોની સફાઇ અને વૃક્ષારોપણ કરે છે. રાજકોટના 5000થી વધારે વિદ્યાર્થીઓ તાલીમનો ભાગ બની પર્યાવરણ અંગે જાગરૂક બન્યાં છે.’
શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ દ્વારા પાર્કમાં એન્વાયરમેન્ટલ વર્કશોપ
વેકેશનના સમય સિવાય શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ ઓક્સિજન પાર્કની મુલાકાતનું આયોજન કરે છે. વિદ્યાર્થીઓને મિનિ પીકનીક અને એન્વાયરમેન્ટલ વર્કશોપમાં ગમ્મત સાથે જ્ઞાાન મેળવે છે. આ ઉપરાંત મેડિકલ અને બાયોલોજીના વિદ્યાર્થીઓ પણ પોતાના પ્રોજેક્ટ અને રીસર્ચ માટે અમારી અને ઓક્સિજન પાર્કની મદદ લે છે.
