1834માં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની શરૂઆત થઇ હતી, 150 વર્ષ અગાઉ પૂરની આફતે પાયો નાખ્યો | Ahmedabad Municipal History: Origins Trace Back to 1834 After Devastating Flood
AMC History: અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ચૂંટણીને આડે હવે બે સપ્તાહનો સમય બાકી રહ્યો છે. ભૂતકાળ પર નજર કરવામાં આવે તો અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટી 150 વર્ષથી વધુનો ઈતિહાસ ધરાવે છે. 18મી સદીમાં અમદાવાદને પૂરથી થયેલા નુકસાન બાદ ભંડોળ એકત્ર કરવા એક કમિટીની રચના કરાઈ હતી અને તેમાંથી મ્યુનિસિપાલિટીના સંચાલનનો પાયો નખાયો હતો.
અમદાવાદ મ્યુનિ.ના રસપ્રદ કિસ્સા
વાત એમ બની કે 1830ના દાયકામાં નદીમાં પૂરને કારણે અમદાવાદનો કિલ્લો ઘણી જગ્યાથી જર્જરિત થઈ ગયો હતો. અમદાવાદ જિલ્લાના તત્કાલીન કલેક્ટર બોરડેલેએ જર્જરિત કિલ્લાના સમારકામ માટે નાગરિકોની મીટિંગ બોલાવી. જેમાં સમારકામ માટે ભંડોળ એકત્ર કરવા 21 એપ્રિલ 1831ના કલેક્ટર બોરડેલેએ જિલ્લા ન્યાયાધિશ અને બે બિનસરકારી સભ્યો સાથે ‘ટાઉન વોલ ફંડ કમિટી’ બનાવી.
સમિતિની રચનાથી શહેરના નવિનીકરણના બીજ રોપાયા. ચાર સભ્યોની આ કમિટીએ ઘી જેવી ચીજવસ્તુના વેચાણ પર 1 ટકાના દરે વેરો વસૂલ્યો હતો. આમ, બે લાખ રૂપિયાનું ભંડોળ ઊભું થયું અને સમિતિએ દીવાલના સમારકામની કામગીરી હાથ ધરી હતી. સમારકામ થઇ જતાં આ સમિતિ તો વિખેરાઈ ગઈ. પરંતુ લોકોને આ સમિતિ શરૂ રાખી શહેરની સુધરાઈનું કામ સોંપવાનો વિચાર આવ્યો. આ રીતે 1834માં અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટીની સ્થાપના થઇ હતી.
આ પણ વાંચો: આજે વસૂલાતો કરોડોનો ટેક્સ રાજનેતાઓની સુખાકારી માટે… પ્રજાને તો ભૂલાવી જ દેવાઈ
અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટીને કાયદેસરની સંમતિ માટે પહેલી જાન્યુઆરી 1857 સુધી રાહ જોવી પડી હતી. એ વખતે કલેક્ટર સુધરાઇના પ્રમુખ રહેતા અને અન્ય સભ્યોની નિમણૂક સરકાર દ્વારા કરાતી. સ્થાનિક સ્વરાજ્યના કાયદા પછી 1885માં સભ્યોની ચૂંટણી થઇ હતી. જેમાં સ્થાનિક ગૃહસ્થ પ્રમુખ બની શકતો પણ સરકાર દ્વારા નીમવામાં આવતા.
અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટીનો 150 વર્ષથી પણ જૂનો ઈતિહાસ
•અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટીના પ્રથમ પ્રમુખ રણછોડલાલ છોટાલાલ હતા.
•1890મા રણછોડલાલ છોટાલાલે ગટરની પહેલી યોજના ખાડિયામાં શરૂ કરી હતી. તેમના સમયમાં અમદાવાદમાં પાણીના નળ શરૂ થયા હતા.
•1910મા ગેરવહીવટ માટે મ્યુનિસિપાલિટીને બરતરફ કરાઇ હતી.
•1915મા ભાઈશંકરભાઈ નાનાભાઇ ભટ્ટ અને 1916માં રમણભાઈ નીલકંઠ પ્રમુખ તરીકે ચૂંટાયા હતા.
•1920મા ચીફ ઓફિસરની નિમણૂકની સત્તા મ્યુનિસિપાલિટીને અપાઈ. આ રીતે નિમાયેલા પ્રથમ ચીફ ઓફિસર નર્મદાશંકર દેવશંકર ભટ્ટ હતા.
