આદિવાસી વિસ્તારની સ્કૂલમાં મ્યુઝિકની મદદથી અંગ્રેજી શીખવાડવાનો નવતર પ્રયોગ | english grammer taught with music by researchers of education faculty of msu
વડોદરાઃ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં અને ખાસ કરીને આદિવાસી વિસ્તારની સ્કૂલોમાં ભણતા બાળકોને અંગ્રેજી શીખવાનુ તેમાં પણ અંગ્રેજી વ્યાકરણ શીખવાનું અઘરુ લાગતું હોય છે.એમ.એસ.યુનિવર્સિટીની એજ્યુકેશન સાયકોલોજી ફેકલ્ટીના સંશોધકોએ ગીત અને સંગીત થકી અંગ્રેજી વ્યાકરણ ભણાવવાનો એક સફળ પ્રયોગ કર્યો છે.
ફેકલ્ટીમાંથી આ જ પ્રયોગ પર પીએચડી કરનાર મનિષા પાટિલ અત્યારે પૂણેમાં લેકચરર તરીકે ફરજ બજાવે છે.આ સંશોધકના ગાઈડ પ્રો.શ્રીવાસ્તવ કહે છે કે, મહારાષ્ટ્રના આદિવાસી વિસ્તારની એક સ્કૂલમાં મનિષા પાટિલે વિદ્યાર્થીઓને ભણાવવા માટે ધો.૯ના અંગ્રેજી વ્યાકરણના ૩૨ ટોપિક્સ માટે અંગ્રેજી ગીતો અને સંગીતનો સહારો લીધો હતો કેટલાક ટોપિક માટે તેણે જાતે ગીતો લખ્યા હતા.મ્યુઝિક માટે તેણે આદિવાસી વિસ્તારના સંગીતના ઈન્સ્ટ્રુમેન્ટસ સાથે કેટલાક વિડિયો રેકોર્ડ કર્યા હતા.એ પછી વ્યાકરણના દરેક ટોપિકને તેણે ઓગસ્ટથી લઈને માર્ચ મહિના સુધી ક્લાસમાં ગીત-સંગીતની મદદથી ભણાવ્યા હતા. વિદ્યાર્થીઓ કેટલું શીખ્યા તે ચકાસવા માટે મોખિક તથા લેખિત ટેસ્ટ લીધો હતો.પ્રો.શ્રીવાસ્તવનું કહેવું છે કે, આ વિદ્યાર્થીઓની જાણકારી અને અન્ય સ્કૂલમાં ધો.૯ના વિદ્યાર્થીઓને પરંપરાગત રીતે અપાયેલા અંગ્રેજી વ્યાકરણના શિક્ષણ બાદ મળેલી જાણકારીની ચકાસણી કરવામાં આવી તો ગીત-સંગીત થકી શિક્ષણ મેળવનાર વિદ્યાર્થીઓની અંગ્રેજી વ્યાકરણ વધારે સારી રીતે શીખ્યા હોવાનું જોવા મળ્યું હતું. વિદ્યાર્થીઓને પરંપરાગતરીતે શિક્ષણ આપવાની જગ્યાએ નવતર પ્રયોગ કરવામાં આવે તો વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસમાં રસ લેતા કરી શકાય છે.
બીએડ કોલેજોના કોર્સમાં પણ મ્યુઝિક થકી શિક્ષણના મોડેલને સામેલ કરવું જોઈએ
પ્રો.શ્રીવાસ્તવનું કહેવું છે કે, નવી શિક્ષણ નીતિમાં એમ પણ દ્રશ્ય, શ્રાવ્ય અને કલાના માધ્યમથી શિક્ષણ આપવાની હિમાયત કરવામાં આવી છે અને આ પ્રયોગ તો અમે નવી શિક્ષણ નીતિ લાગુ થાય તે પહેલા કર્યો હતો.પીએચડી સંશોધનનું તારણ પણ એ જ છે કે, માત્ર ધો.૯માં જ નહીં અન્ય ધોરણોમાં પણ વિદ્યાર્થીઓને ગીત- સંગીતની મદદથી અંગ્રેજી વ્યાકરણ ભણાવી શકાય છે.આ સંશોધનમાં એવી પણ ભલામણ કરવામાં આવી છે કે, શિક્ષકો તૈયાર કરતી બીએડ કોલેજોના શિક્ષણમાં પણ મ્યુઝિક થકી શિક્ષણના મોડેલને સામેલ કરવામાં આવે અને જે શિક્ષકો પહેલેથી જ નોકરી કરી રહ્યા છે તેમને પણ આ પ્રકારની તાલીમ આપવામાં આવે.
વિદ્યાર્થીઓએ પાંચમાંથી ૪.૭૬નું રેટિંગ આપ્યું
ગીત સંગીત થકી અંગ્રેજી વ્યાકરણ શીખનારા વિદ્યાર્થીઓનો પણ અભિપ્રાય લેવામાં આવ્યો હતો.જેના આધારે તૈયાર થયેલા ઈન્ટેન્સિટી ઈન્ડેક્સને પાંચમાંથી ૪.૭૬નો સ્કોર મળ્યો હતો.બીજા શબ્દોમાં કહેવામાં આવે તો વિદ્યાર્થીઓને પણ મ્યુઝિક થકી શિક્ષણ ઘણું પસંદ આવ્યું હતું.
