કોરોનાનો નવો વેરિયન્ટ? થાઈલેન્ડમાં ચામાચીડિયામાં મળ્યો ખતરનાક વાઈરસ, માણસોને પણ કરી શકે છે સંક્રમિત! | thailand new coronavirus bats sarbecovirus research update
University of Tokyo Virus Study: તાજેતરમાં ‘સેલ’ (Cell) જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અભ્યાસ અનુસાર, થાઈલેન્ડના વૈજ્ઞાનિકોએ ચામાચીડિયામાં એક એવો નવો કોરોનાવાયરસ શોધી કાઢ્યો છે, જે માણસોને સંક્રમિત કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ શોધે વિશ્વભરના નિષ્ણાતોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે કારણ કે આ વાયરસ અન્ય કોરોનાવાયરસની જેમ જ માનવ કોષો સાથે જોડાવવાની ક્ષમતા ધરાવતો હોવાનું જણાય છે. જોકે, સંશોધકોનું કહેવું છે કે, આ વાયરસ હાલમાં લોકોમાં ફેલાઈ રહ્યો હોય તેવા કોઈ પુરાવા નથી, પરંતુ ભવિષ્યના જોખમોને સમજવા માટે પ્રાણીઓમાં વાયરસની દેખરેખ રાખવી કેટલી મહત્વની છે તે આ બાબત સ્પષ્ટ કરે છે.
વૈજ્ઞાનિકોને શું મળ્યું ?
યુનિવર્સિટી ઓફ ટોક્યો સહિત અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓના સંશોધકો દ્વારા કરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં થાઈલેન્ડમાં ચામાચીડિયામાં ફરતા કોરોનાવાયરસના એક જૂથની ઓળખ કરવામાં આવી છે. તેમાંથી એક નવો વાયરસ એવા લક્ષણો ધરાવે છે. જે સૂચવે છે કે, તે ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં માનવ કોષોને સંક્રમિત કરી શકે છે. આ વાયરસ કોવિડ-19 ફેલાવનારા વાયરસના તે જ વિશાળ પરિવારનો છે, જેને ‘સાર્બેકોવાયરસ’ (Sarbecoviruses) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
વૈજ્ઞાનિકો શા માટે ચિંતિત છે?
પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા તમામ વાયરસ આપમેળે માણસોને સંક્રમિત કરતા નથી. જોકે, વૈજ્ઞાનિકો એવા વાયરસ પર નજીકથી નજર રાખે છે. જે માનવ કોષોના રીસેપ્ટર્સ સાથે સંપર્ક કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ કિસ્સામાં, સંશોધકોએ જોયું કે, વાયરસ ACE2 રીસેપ્ટર્સ સાથે જોડાઈ શકે છે. આ એ જ પ્રોટીન છે જેનો ઉપયોગ SARS-CoV-2 (કોવિડ-19 વાયરસ) માનવ શરીરમાં પ્રવેશવા માટે કરે છે. આનો અર્થ એ નથી કે, કોઈ નવી રોગચાળો નજીક છે, પરંતુ તે પ્રાણીઓમાંથી માણસોમાં રોગ ફેલાવવાની ક્ષમતા (Zoonotic Potential) તરફ ઈશારો કરે છે.
સાર્બેકોવાયરસ શું છે?
સાર્બેકોવાયરસ એ કોરોનાવાયરસનો એક પેટાજૂથ છે જે સામાન્ય રીતે ચામાચીડિયામાં જોવા મળે છે. આ જૂથમાં SARS-CoV-1 જે 2003 માં સાર્સ (SARS) ફાટી નીકળવા માટે જવાબદાર હતો. SARS-CoV-2 જેના કારણે કોવિડ-19 વૈશ્વિક મહામારી ફેલાઈ હતી. વૈજ્ઞાનિકોએ વર્ષોથી વન્યજીવોમાં આવા ઘણા વાયરસ શોધી કાઢ્યા છે. જેમાંથી મોટાભાગના ક્યારેય મનુષ્યોને સંક્રમિત કરતા નથી. દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં ચામાચીડિયાની વિવિધ પ્રજાતિઓમાં આ વાયરસના હલનચલન અને ફેલાવાની પેટર્ન પર સંશોધકો સતત કામ કરી રહ્યા છે.
ચામાચીડિયાની દેખરેખ શા માટે જરૂરી છે?
ચામાચીડિયા ઘણા વાયરસ માટે કુદરતી સ્ત્રોત છે અને ઇકોસિસ્ટમમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેમની દેખરેખ રાખવાથી સંશોધકોને મદદ મળે છે. સ્વાસ્થ્ય માટે ઉભરતા જોખમોને વહેલા ઓળખવા. વાયરસ કેવી રીતે વિકસિત થાય છે તે સમજવા. માણસો કે પ્રાણીઓમાં તેના ફેલાવાના જોખમનું મૂલ્યાંકન કરવા.
શું મનુષ્યો માટે કોઈ તાત્કાલિક જોખમ છે?
સંશોધકોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે, હાલમાં આ નવા વાયરસથી માનવ સંક્રમણનો કોઈ પુરાવો નથી. આ શોધ માત્ર વૈજ્ઞાનિક ચેતવણી છે, કોઈ સક્રિય રોગચાળાનો સંકેત નથી. જાહેર આરોગ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે ગભરાવાનું કોઈ કારણ નથી, પરંતુ સાવચેતી અને સતત દેખરેખ જરૂરી છે.
કોવિડ-19 પછીના પાઠ
કોવિડ-19 મહામારીએ બતાવ્યું કે, કેવી રીતે પ્રાણીજન્ય રોગો વિશ્વભરમાં ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે. પરિણામે, વૈજ્ઞાનિકોએ વન્યજીવોમાં ફરતા વાયરસનો અભ્યાસ કરવા અને વહેલી તપાસ માટેની સિસ્ટમમાં સુધારો કરવાના પ્રયાસો વધાર્યા છે. થાઈલેન્ડમાં આ નવા કોરોનાવાયરસની શોધ એ યાદ અપાવે છે કે પ્રકૃતિમાં ઘણા વાયરસ સતત ફરતા રહે છે અને ભવિષ્યના જોખમોને ઘટાડવા માટે વૈજ્ઞાનિક સહયોગ અને સજ્જતા અત્યંત અનિવાર્ય છે.
