અમેરિકા ચીન વચ્ચે એઆઈ મુદ્દે કોલ્ડવોર | Cold war between US and China over AI
– ચીને ઝકરબર્ગની મેટા દ્વારા માનુસ એઆઈનું ટેકઓવર અટકાવ્યું
– અમેરિકાની ટોપ કંપનીઓ એમેઝોન, ગૂગલ, માઈક્રોસોફ્ટ, મેટા આ વર્ષે એઆઈ પાછળ 650 અબજ ડોલર ખર્ચ કરવાની છે
બેઈજિંગ : ચીને સોમવારે માર્ક ઝકરબર્ગની મેટા દ્વારા એઆઈ સ્ટાર્ટઅપ માનુસ એઆઈના ૨ અબજ ડોલરના ટેકઓવરને અટકાવી દીધું છે. અત્યાર સુધીના સૌથી આક્રમક હસ્તક્ષેપમાંનો એક ગણાતા આ આદેશમાં સોદાને રદ કરવા જણાવાયું છે. બેઇજિંગના નેશનલ ડેવલપમેન્ટ એન્ડ રિફોર્મ કમિશનનો આ ચુકાદો પોતે જ નાટકીય છે. પરંતુ તેને વર્ષોથી ચાલી રહેલી કોલ્ડવોરના નવા પગલા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. હવે, બે દેશો વચ્ચે યુદ્ધ મિસાઈલોથી નહીં, પરંતુ માઇક્રોચિપ્સ, નિકાસ નિયંત્રણો અને કોર્પોરેટ નાકેબંધી દ્વારા લડવામાં આવી રહ્યું છે.
વોશિંગ્ટને પહેલો પ્રહાર કર્યો હતો. ઓક્ટોબર ૨૦૨૨માં, બાઈડેન વહીવટીતંત્રે ચીનને અદ્યતન એઆઈ ચિપ્સ અને સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન સાધનોની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. ત્યારથી જ બંને દેશો વચ્ચે એઆઈ મુદ્દે ઘમાસાણ શરૂ થઈ હતી. ચીને જાન્યુઆરી ૨૦૨૫માં ડીપસીક નામનું એઆઈ ચેટબોટ બહાર પાડયું હતું. જેમાં, અમેરિકાના એઆઈ મોડલ્સની કોપી કરવાના આરોપ લગાવવામાં આવ્યા હતા. આ અઠવાડિયે ડીપસીકે ફરીથી ધમાકો કર્યો હતો. તેમણે ૨૪ એપ્રિલના રોજ નવું એઆઈ મોડલ વી-૪ મોડલ બહાર પાડયું હતું. જે ખાસ કરીને હુવાવેની એસેન્ડ ચિપ્સ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
એઆઈ યુદ્ધ હવે પ્રયોગશાળાઓથી આગળ વધી ગયું છે. તે હવે બોર્ડરૂમ્સ, નિયમનકારી કચેરીઓ અને વેપારના દસ્તાવેજોમાં લડવામાં આવી રહ્યું છે. દરેક સંપાદન એક ભૌગોલિક રાજકીય પગલું છે. દરેક ચિપનું વેચાણ એ એક નીતિગત નિર્ણય છે. દરેક મોડેલ લોન્ચ રાષ્ટ્રીય વ્યૂહરચનાનું વજન ધરાવે છે.
બેઇજિંગે માનુસ એઆઈ સોદો કેમ રોક્યો ?
ડિસેમ્બર ૨૦૨૫માં જાહેર કરાયેલ મેટાનું માનુસ એઆઈનું અધિગ્રહણ એજન્ટિક એઆઈમાં તેની પકડ મજબૂત કરવા માટેનું તેમનું એક પગલું હતું. એવી સિસ્ટમ્સ કે જે ન્યૂનતમ માનવીય હસ્તક્ષેપ સાથે જટિલ કાર્યોનું આયોજન અને વિશ્લેષણ કરી શકે. બે અબજ ડોલરના મૂલ્ય સાથે તે વર્ષનો સૌથી હાઈ-પ્રોફાઈલ ક્રોસ બોર્ડર એઆઈ સોદો હતો. માનુસે પોતાને નિયમનકારી જોખમથી બચાવવાનો પ્રયાસ કર્યોહતો. મૂળ ચીનમાં સ્થપાયેલ આ કંપનીએ તેની કામગીરી સિંગાપોરમાં ખસેડી અને તેના કોર્પોરેટ માળખામાં ફેરફાર કર્યો. પરંતુ, તે પૂરતું નહોતું.
બેઇજિંગે ચુકાદો આપ્યો કે જ્યારે સંશોધકો, ડેટા અને બૌદ્ધિક મૂળ ચીની હોય ત્યારે માત્ર સ્થળ બદલવાથી કંપની દેખરેખમાંથી મુક્ત થતી નથી. આ નિર્ણય નોંધપાત્ર છે કારણ કે ચીન ભાગ્યે જ પૂર્ણ થયેલા સોદાઓને રદ કરવાનો આદેશ આપે છે.
એઆઈ વોરમાં અમેરિકા ચીનથી ઘણું આગળ
એઆઈ વોરમાં અમેરિકા ચીનથી ઘણું આગળ છે. અમેરિકન એઆઈ મોડલ્સ ગણિત, તર્ક અને જટિલ કાર્યોમાં ચીની હરીફો કરતા અનેક ઘણા એડવાન્સ છે.
અમેરિકાની ટોપ ચાર કંપનીઓ એમેઝોન, ગૂગલ, માઈક્રોસોફ્ટ અને મેટાઆ વર્ષે એઆઈ પાછળ ૬૫૦ અબજ ડોલર ખર્ચવાની યોજના બનાવી છે. આ સિવાય અમેરિકાની કંપની એન્થ્રોપિકનું એઆઈ મોડલ ખૂબ જ પોપ્યુલર બન્યું છે. આ મોડલને કારણે વિશ્વની ટોપ આઈટી કંપનીઓ અને બેંકોમાં ફફડાટ જોવા મળી રહ્યો છે. ચીનની કંપનીઓ આ મોડલ્સની જ કોપી કરીને તેના એઆઈ ચેટબોટ્સને તાલીમ આપતી હોવાની સાબિતી પણ મળી છે.
