સૌથી વધુ ક્રૂડ પર્શિયન ગલ્ફમાંથી જ શા માટે મળી આવે છે ? | Why is most crude oil found in the Persian Gulf
ક્રૂડ ઓઈલને ફોસીલ ફ્યુઅલ શા માટે કહેવાય છે ?
10 થી 20 કરોડ વર્ષો પૂર્વે મધ્ય પૂર્વ વિસ્તારનાં સ્થાને થેટિસ-સી તરીકે જેને આ યુગમાં નામ અપાયું છે ત્યાં કરોડો જીવોના મૃતદેહોના થર પરના થરમાંથી ક્રૂડ બન્યું છે
નવી દિલ્હી: દુનિયામાં સૌથી વધુ ક્રૂડ ઓઈલ પર્શિયન ગલ્ફ વિસ્તારમાંથી મળી આવે છે. તે માટે ભૂસ્તર શાસ્ત્રીઓ જણાવે છે કે આજથી આશરે ૧૦-૨૦ કરોડ વર્ષ પૂર્વે તે વિસ્તારમાં ઊંડો સમુદ્ર હતો. જેને અત્યારે થેટિસ-સી તેવું નામ અપાયું છે. તેમાં અસંખ્ય નાના જીવો રહેતા હતા. તેમના મૃતદેહોના થર ઉપર થર ચઢતા ગયા. જે સમુદ્ર તટ પર એક મોટી પથારી સમાન બની રહ્યા.
દરમ્યાન કેટલાક લાખ વર્ષ પછી એક અદ્ભુત ભૌગોલિક ઘટના બની. જે બે ટાઈટેનિક પ્લેટ્સ ઃ અરેબિયન પ્લેટ અને યુરેશિયા પ્લેટ અથડાઈ. પરિણામે અત્યારે ઇરાક અને ઇરાનને જુદા પાડતી ઝાર્ગોસ પર્વતમાળા રચાઈ. તો તેની પશ્ચિમે ઊંડી સમુદ્રીય ખીણ બની. ઇરાક-સીરીયા-જોર્ડન અને પૂર્વ દક્ષિણ કુવૈત સહિતની એક ઢાલ જેવો વિસ્તાર સમુદ્રમાંથી બહાર આવ્યો. તે પડમાં જ આ અસંખ્ય જીવોના મૃતદેહોમાંથી બનેલું ક્રૂડ ઓઈલ રહેલું છે. તેથી જે મૂળ ખીણ પ્રદેશ હતો તે ક્રૂડ ઓઈલના ભંડારથી સભર હતો. કારણ કે તે મૃતદેહોના થરો ઉપર એક સમયે (લાખ્ખો વર્ષો પૂર્વે)નો પાણીનું પ્રચંડ દબાણ પણ હતું.
આથી ઓઈલ ફોર્મેશન (ક્રૂડની નૈસર્ગિક રચના) ક્રૂડ ઓઈલ ને ફોસીલ ફ્યુઅલ કહેવાય છે. દુનિયામાં જ્યાં જ્યાં ક્રૂડ મળી આવે છે ત્યાં ત્યાં આ કંડીશન્સ જ હોઈ શકે. પરંતુ મધ્યપૂર્વના વિસ્તારમાં તે વધુ સઘન હતી. ત્યાં તમામ જીવ સૃષ્ટિ, મૃતદેહોના થર ઉપરના થર, અત્યંગ ગરમી અને એક ઊંડા ખાડામાં તે મૃતદેહોના થર ઉપરના થર વધતાં નિષ્કર્ષે ક્રૂડ એક સાથે જોવા મળે છે.
તેમાં બન્યું એવું હશે કે આ વિસ્તાર મધ્ય પૂર્વ ઉત્તર પશ્ચિમે પૃથ્વીની ભૂસ્તરીય તેવી યુરોપિયન ટાઈટેનિક પ્લેટ અને તેથી દક્ષિણ પૂર્વની યુરેશિયન ટાઈટેનિક પ્લેટ અથડાઈ હશે. તેથી ઇરાનને મધ્ય પૂર્વથી જુદી પાડનાર ધનુષ્ય આકારની ઝાર્ગોસ પર્વતમાળા પણ ઉપસ્થિત થઈ.
મધ્ય પૂર્વ ઉપરાંત દુનિયામાં જ્યાં જ્યાં ક્રૂડ મળી આવે છે ત્યાં તેના મૂળમાં આ સંખ્યાતીત જીવોના જીવાશ્મ (ફોસીલ) કારણરૂપ છે. અને તેથી તો ક્રૂડ ઓઈલ અને તેની પ્રોડક્ટસને ફોસીલ ફ્યુઅલ કહેવાય છે.
